13 september 2013

Steeds korter concentratie-vermogen bij basisschoolkinderen

Evelien v.d. Maagdenberg, student pedagogiek in Tilburg, maakte de volgende brochure.

Misschien herkent u het zelf ook wel. Uw kind kan zich niet zo lang concentreren op een bepaalde handeling en raakt snel afgeleid. Wat is nu eigenlijk concentratie? En wat kan je er als ouders aan doen om de concentratie van je zoon of dochter te stimuleren?

Waarom dit onderwerp?

Het Centrum voor Jeugd en Gezin krijgt regelmatig vragen van ouders en leerkrachten met betrekking tot het concentratievermogen van kinderen. Bij basisscholen is dit een actueel gespreksonderwerp. In deze brochure is relevante informatie te vinden over het onderwerp concentratie. Bovendien zijn er handige tips te vinden die u kunnen helpen bij het bevorderen van de concentratie van uw kind.

Wat is concentratie?

Concentreren is bewust de aandacht op iets richten. Het gaat hier om de duur en de intensiteit van de concentratie. Het bewust sturen van de aandacht op iets is een actief proces en kost veel energie. Concentratie is dus vermoeiend. Je kunnen concentreren is geen vaardigheid die iemand wel of niet heeft. Je moet er iets voor doen om je te kunnen concentreren. Er is een sterke samenhang tussen de interesse voor iets en de vaardigheid om zich daarop te kunnen concentreren. Daarnaast is de vaardigheid om je te concentreren ook afhankelijk van de leeftijd en de ontwikkelingsfase van het kind. Het concentratievermogen van een kind groeit naarmate het kind ouder wordt.

De gemiddelde waarden waar men vanuit gaat zijn:


4 tot 5 jaar ® ongeveer 10 minuten
6 tot 7 jaar ® ongeveer 15 minuten
8 tot 9 jaar ® ongeveer 20 minuten
10 jaar       ® ongeveer 25 minuten



Als uw kind niet voldoet aan deze waarden, wil dat natuurlijk niet zeggen dat uw kind afwijkend is of dat er iets mis is met uw kind. De waarden die hierboven gegeven zijn, zijn slechts gemiddelden. Het is dus helemaal niet raar als uw kind een ander concentratievermogen heeft.

Ouders onderling benoemen wel eens: ‘Dat kind heeft vast ADHD, het is zo’n druk kind’. Kinderen die ‘overbeweeglijk’ of druk zijn en een kort concentratievermogen hebben worden in de volksmond al snel ‘hyperactief’ genoemd. Het hoeft echter helemaal niet het geval te zijn dat het kind bijvoorbeeld een vorm van ADHD heeft.

Het is belangrijk dat een kind zich goed kan concentreren en deze concentratie ook vast kan houden. Met een goede concentratie kun je taken beter volbrengen. Er zijn echter kinderen die het moeilijk vinden om zich goed te kunnen concentreren. Voor sommige kinderen kan een kort concentratievermogen problemen met zich meebrengen.



Wist u dat … een goede concentratie heel belangrijk is voor een kind? Het kind is hierdoor minder snel afgeleid, kan langer aan een taak werken en kan de taak ook beter uitvoeren. Concentratie is echter niet alleen belangrijk bij het maken van taken of opdrachten. Denk bijvoorbeeld eens aan het avondeten. Met een goede concentratie zal een kind ook aan tafel minder snel afgeleid zijn. Bovendien kan een goede concentratie ook van belang zijn bij het instromen in de maatschappij over een aantal jaren. Het bevorderen van de concentratie heeft dus niet alleen een positief effect voor dit moment, maar zeker ook voor later.


Wat is van invloed op je concentratie?

Naast de leeftijd en de ontwikkelingsfase, hebben ook zowel omgevingsfactoren als factoren vanuit het kind zelf veel invloed op het concentratievermogen van een kind. Onder factoren vanuit het kind kunnen de psychische en fysieke situatie van het kind en het humeur op dat moment worden verstaan. Met omgevingsfactoren worden vooral afleidingen uit de omgeving bedoeld.

Bovendien is structuur zeer van invloed op de concentratie van een kind. Een geregeld dagprogramma is dus heel belangrijk. Daarnaast zorgen goede voeding, voldoende beweging, voldoende slaap en genoeg frisse lucht voor een beter concentratievermogen.

Overigens is het ook van belang dat er overeenstemming is tussen de ouders of opvoeders. Als zij niet op één lijn zitten, ontstaat er onrust bij het kind. Het kind komt dan in een verwarrende en angstige situatie.

Tot slot wil het niet zeggen dat er altijd medicatie nodig is als uw kind zich moeilijk kan concentreren. Er zijn vele manieren die ingezet kunnen worden om het concentratievermogen van een kind te bevorderen …


TIPS! Wat ouders kunnen doen om de concentratie van hun kind te bevorderen

TIP 1
Een rustige en ontspannen basishouding is heel belangrijk voor de concentratie. Het is dus belangrijk om te oefenen in een rustige omgeving. Zorg er bijvoorbeeld voor dat er geen afleidingen in de buurt zijn, bijvoorbeeld het lievelingsspeeltje van uw zoon of dochter. Bovendien is het werken aan een rustige tafel beter dan met bijvoorbeeld het schrift op schoot op de bank. 

TIP 2
Concentratie kan opgebouwd worden. Door telkens de tijd van concentratie met een of een halve minuut te verlengen, kan het concentratievermogen van het kind vergroot worden. 

TIP 3
Bekrachtiging werkt beter dan straffen. Het is dus belangrijk dat u vooral goed gedrag beloont in plaats van verkeerd gedrag te bestraffen. Een compliment geven wanneer uw kind zich goed concentreert is dus een goede positieve benadering. Bovendien is een beloningssysteem ook een goed middel! 

TIP 4
Als uw kind zich intensief geconcentreerd heeft, is het ook van belang om een pauze te nemen. Na een pauze kan een kind zich beter concentreren dan wanneer hij of zij zich heel lang achter elkaar intensief moet concentreren.

TIP 5
Kinderen leren veel gedrag aan door anderen te imiteren. Wees dus een voorbeeld voor uw kind. Door niet te druk en onrustig over te komen op uw kind, kan dit voor uw kind ook een stukje rust met zich meebrengen. 

TIP 6
Vertrouw en geloof in de concentratievaardigheden van uw kind! Geef uw kind het gevoel dat hij of zij het kan. Als u uw kind wil helpen met zijn of haar concentratie, is het belangrijk om er niet aan te twijfelen, maar er juist op te vertrouwen dat uw kind het kan. Dit zal een positief effect hebben op de concentratie van uw kind. 

TIP 7
Blijf als ouders op één lijn. Dit zorgt voor duidelijkheid en structuur voor uw kind. Uw kind weet waar hij of zij aan toe is. Dit zorgt voor rust, wat de concentratie bevordert.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen